İspanya’nın Toledo iline bağlı Urda yakınlarında meydana gelen yüksek hızlı tren kazasında, ilk bulgular çarpışmadan önceki kısa zaman aralığında alınan kararları soruşturmanın merkezine taşıdı. Madrid-Sevilla hattında bir Renfe AVE treninin, aynı ray üzerinde duran Iryo trenine arkadan çarpması sonucu en az 69 kişi hayatını kaybetti, 100’den fazla kişi yaralandı.
Kaza 28 Ekim Çarşamba sabahı, hattın 118’inci kilometresinde saat 08.53’te gerçekleşti. İncelemeler, yaklaşık 17 dakika önce sinyalizasyon ve iletişim sistemlerinde başlayan aksaklıkların ardından AVE trenine verilen hareket iznine odaklanıyor. Yetkililer, kazanın kesin nedeninin henüz belirlenmediğini, adli ve teknik soruşturmaların sürdüğünü vurguluyor.
SİNYAL ARIZASI SONRASI VERİLEN İZİN
İlk arızanın saat 08.30 sıralarında kayda geçtiği belirtiliyor. Bilgisayar kaynaklı sorun, Madrid-Sevilla yüksek hızlı tren hattının yaklaşık 63 kilometrelik kesiminde LZB güvenlik sistemini devre dışı bıraktı. Trenler arasındaki güvenli mesafenin korunmasına yardımcı olan bu sistemdeki aksaklık nedeniyle bazı trenler durmak ya da hızını ayarlamak zorunda kaldı.
Bu sırada bir bebeğin de aralarında bulunduğu 147 yolcuyu taşıyan Iryo 6076 ile 397 yolcunun bulunduğu Renfe AVE 2080 de etkilenen trenler arasındaydı. Soruşturmanın kritik başlıklarından biri, ana sinyalizasyon çalışmadığında uygulanması gereken alternatif prosedürlerin neden iki trenin aynı hat kesiminde bulunmasını engelleyemediği.
Ulaştırma Bakanlığı’nın olay akışına ilişkin çalışması ve basına yansıyan iletişim kayıtlarına göre Adif’in Madrid Atocha’daki kontrol merkezi, saat 08.36’da AVE makinistine blok sistemi kapsamında yoluna devam etme izni verdi. Bu iznin “normal seyir” koşullarını içerdiği, buna karşılık “görerek sürüş” prosedüründe hızın saatte 40 kilometreyle sınırlandırılması gerektiği belirtiliyor.
İspanya Ulaştırma Bakanı Óscar Puente, kontrol merkezinin kararını “açıklanamaz” olarak nitelendirdi ve trenin bu koşullarda ilerlemesine izin verilmemesi gerektiğini söyledi. Ancak nihai sorumluluğun kimde olduğu soruşturma tamamlanmadan netleşmiş değil.
KRİTİK ZAMAN ÇİZELGESİ
- - 08.30: Bilgisayar arızası nedeniyle LZB güvenlik sistemi devre dışı kaldı; hattaki bazı trenler durdu veya hızını düşürdü.
- - 08.36: Atocha’daki Adif kontrol merkezi, AVE 2080’e hareket izni verdi.
- - 08.41: Iryo treninin makinisti, iletişim sorunu nedeniyle Urda yakınlarında hâlâ durduğunu bildirdi; ona da ilerleme izni verildi.
- - 08.48: Iryo makinisti LZB sistemini yeniden devreye alamadığını ve trenin hâlâ durduğunu aktardı.
- - 08.53: AVE treni yaklaşık 25 kilometre ilerledikten sonra duran Iryo trenine arkadan çarptı.
Kayıtların gündeme getirdiği temel soru, Iryo treninin hâlâ durduğu bilgisi kontrol merkezine ulaştıktan sonra AVE trenine neden yavaşlama ya da durma talimatı verilmediği. Makinist görüşmeleri, trafik kayıtları ve trenlerin kara kutu verileri bu sorunun yanıtı açısından belirleyici olacak.
Toledo’ya bağlı Orgaz’daki 2 No’lu İlk Derece ve Soruşturma Mahkemesi adli soruşturmayı gizlilik kararıyla yürütüyor. Mahkeme, kaza bölgesindeki iki kilometrelik yüksek hızlı hat kesimine erişimi sınırladı; enkazın izinsiz kaldırılmasını yasakladı ve trenlerin kara kutularının korunmasına karar verdi. Bağımsız teknik inceleme ise kazanın nedenlerini belirleyerek demiryolu güvenliğine ilişkin öneriler hazırlamayı amaçlıyor.
Haber Kaynağı : 12punto
