Brent petrol yerinde sayıyor, mazot rekor kırıyor: Akaryakıtta 'Dış Güçler' argümanı verilerle çelişiyor mu?

Küresel piyasalarda petrol fiyatları durağan seyrederken, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının dolar bazında %40 artış göstermesi dikkat çekiyor. Uzmanlar, fiyat artışlarını sadece Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimle açıklamanın yetersiz kaldığını, asıl sorunun içerideki piyasa dengelerinde ve kamusal denetimin zayıflamasında olduğunu vurguluyor.

Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına gelen üst üste zamlar, kamuoyunda "dış güçler, savaş ve küresel kriz" ekseninde tartışılmaya devam ediyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimin küresel petrol arzını etkilediği bir gerçek olsa da, rakamlar Türkiye’deki fiyat artışının dünya ortalamasının çok üzerinde seyrettiğini ortaya koyuyor.

2023’ten 2026’ya: Brent Petrol Düştü, Mazot Uçtu

Haziran 2023 ile Şubat 2026 arasındaki veriler kıyaslandığında, küresel ham petrol fiyatları ile Türkiye’deki pompa fiyatları arasındaki makasın dramatik şekilde açıldığı görülüyor:

Haziran 2023: Brent petrolün litresi yaklaşık 47 cent iken, Türkiye’de mazotun litresi 98 cent seviyesindeydi. Bu dönemde ham petrol ile işlenmiş ürün arasındaki oran yaklaşık 2 kat düzeyindeydi.

Şubat 2026: Güncel verilere bakıldığında Brent petrolün litre fiyatı 45 cent bandına gerileyerek neredeyse aynı kalırken, Türkiye’de mazotun litre fiyatı 1 dolar 35 cent’e yükseldi.

Bu rakamlar, dünyada ham petrol fiyatı yerinde sayarken, Türkiye’de mazotun dolar bazında bile yüzde 40 oranında zamlandığını gösteriyor. Uzmanlar, fiyat paritesindeki bu değişimin sadece dışsal faktörlerle açıklanamayacağına dikkat çekiyor.

Stratejik Güçlerin Kaybı ve Fiyat Dengeleme Sorunu

Haber analizlerinde, bir dönem Türkiye’nin enerji piyasasında dengeleyici rol oynayan TÜPRAŞ ve PETKİM gibi stratejik kurumların özelleştirilme sonrası değişen yapılarına vurgu yapılıyor. Geçmişte küresel dalgalanmalarda "kamu gücü" ile iç piyasada sağlanan denge mekanizmalarının artık devrede olmadığı ifade ediliyor.

Küresel fiyat artışlarının iç piyasaya "katlanarak" yansıması, rafineri marjları ve dağıtım kârlarındaki artışın yanı sıra, fiyatları baskılayacak bir kamu otoritesinin eksikliği olarak yorumlanıyor.

Vatandaşın Cüzdanındaki Yangın Sürüyor

Akaryakıt sektöründeki bu orantısız artışın faturası ise doğrudan vatandaşa kesiliyor. Dolar bazındaki bu gizli artış; lojistikten gıdaya kadar tüm sektörlerde maliyetlerin yükselmesine neden olurken, tüketicinin alım gücü her geçen gün eriyor. Sokaktaki vatandaş için durum özetle şu: Küresel kriz bahane ediliyor, ancak depo dolmazken cüzdanlar boşalmaya devam ediyor.

Haber Kaynağı : 12punto