Kasım ayı yaklaşırken akaryakıt fiyatları için yeni zam ihtimali gündeme geldi. 1 Kasım’da yürürlüğe girmesi öngörülen ÖTV artışının pompaya doğrudan yansıması halinde motorinde litre başına 3,60 TL, benzinde ise yaklaşık 4,15 TL vergi kaynaklı artış bekleniyor.
Ekonomist Mahmut Aydoğmuş, akaryakıtta yalnızca ÖTV düzenlemesinin değil, döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki olası hareketlerin de fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekti. Aydoğmuş’a göre vergi artışı kesinleşirse ilk etki pompa fiyatlarında görülecek; ancak kur ve Brent petrolün seyri bu etkiyi daha da büyütebilir.
FİYAT BASKISININ ÜÇ KAYNAĞI
Hesaplamaya göre motorinde halen litre başına 6 TL olan ÖTV’nin 9 TL’ye çıkarılması, 3 TL’lik vergi artışı anlamına geliyor. Yüzde 20 KDV etkisi eklendiğinde bu artışın pompaya 3,60 TL olarak yansıması bekleniyor. 95 oktan benzinde ise 8,90 TL olan ÖTV’nin 12,36 TL’ye yükselmesi halinde KDV dahil fiyat etkisi yaklaşık 4,15 TL olacak.
Aydoğmuş’un işaret ettiği ikinci risk döviz kuru. Dolar kurundaki aylık artış hızının kasımda da sürmesi halinde kurun ay sonunda 50,71 TL seviyesine ulaşabileceği bir senaryo olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin petrol ihtiyacının önemli bölümünü ithalatla karşılaması nedeniyle, Brent petrol değişmese bile kur artışının litre başına yaklaşık 2,50 TL ilave maliyet yaratabileceği belirtiliyor.
Üçüncü başlık ise petrol fiyatları. Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin yeniden tırmanması halinde Brent petrolde yukarı yönlü hareketin hızlanabileceği ifade ediliyor. Aydoğmuş, vadeli Brent fiyatı ile fiziki piyasadaki spot fiyat arasındaki farka dikkat çekerek, olası arz riski durumunda petrol fiyatlarının Türkiye için ciddi bir enerji maliyeti şokuna dönüşebileceğini vurguladı.
Vergi ve kur kaynaklı hesaplamalar birlikte değerlendirildiğinde, motorinde yaklaşık 6 TL, benzinde ise 6,55 TL düzeyinde toplam fiyat baskısı oluşabileceği belirtiliyor. Petrol fiyatlarında ek bir yükseliş yaşanması halinde bu tablonun daha da ağırlaşabileceği ifade ediliyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki artış, yalnızca araç sahiplerinin deposuna yansımıyor. Nakliye, tarım, sanayi üretimi ve gıda zinciri üzerinden maliyetler geniş bir alana yayılabiliyor. Bu nedenle kasım ayındaki olası fiyat hareketleri, enerji maliyetleri kanalıyla enflasyon üzerinde de yeni bir baskı yaratma riski taşıyor.
Haber Kaynağı : 12punto
