Engelli yurttaşlara ücretsiz ulaşım ve erişilebilir kentler için yasa teklifi

Tunceli Milletvekili Ayten Kordu tarafından TBMM Başkanlığı’na sunulan "Engelliler İçin Ücretsiz Ulaşımın ve Erişilebilir Kentlerin Sağlanmasına Dair Kanun Teklifi", engelli bireylerin toplumsal hayata tam ve bağımsız katılımını hedefleyen kapsamlı bir düzenleme içeriyor. 13 maddelik bu teklif, sadece ulaşımı değil, kentlerin fiziksel yapısını da yeniden tasarlamayı amaçlıyor.

İşte kanun teklifinin öne çıkan temel başlıkları:

1. Ulaşımda "Sınırsız" Ücretsiz Hak

Teklif, ekonomik zorlukların engelli bireyler üzerindeki yükünü hafifletmek adına ulaşım hakkını genişletiyor:

• Kapsam: %40 ve üzeri engelli bireyler ile tıbbi destek alanların yanı sıra bir refakatçisi; belediye, kamu ve özel işletmelere ait şehir içi araçlardan ücretsiz yararlanacak.

• Şehirlerarası Ulaşım: Devlet Demiryolları, deniz yolları, şehirlerarası otobüsler ve iç hat uçuşları da ücretsiz kapsamına alınacak.

• Kota Yasağı: Engelli bireylerin ulaşım araçlarından yararlanmasına yönelik herhangi bir kota sınırlaması uygulanamayacak.

2. Erişilebilir Kent ve Fiziksel Standartlar

Teklifin 5. maddesi, kamuya açık tüm alanların engelli erişimine uygun hale getirilmesini bir "yükümlülük" olarak tanımlıyor:

• Kaldırımlar ve Yollar: Görme engelliler için hissedilebilir yüzeyler ve tekerlekli sandalyeler için standart eğimli rampalar zorunlu olacak.

• Asansör ve Geçitler: Alt/üst geçitlerde sesli yönlendirme, kaymaz zemin ve tam donanımlı asansörler bulunacak. Çalışmayan asansörlerden dolayı ulaşımı engellenen bireyler için ilgili kurumlara yaptırım uygulanacak.

3. Toplu Taşımada Teknoloji ve Güvenlik

Özellikle engelli kadınların yaşadığı çoklu ayrımcılığa dikkat çeken 7. madde şunları öngörüyor:

• Sesli durak anons sistemleri ve görsel bilgilendirme ekranları zorunlu hale gelecek.

• Engelli kadın, çocuk ve yaşlılar için araçlarda "acil destek butonları" ve erişilebilir başvuru mekanizmaları kurulacak.

4. Denetim ve Kırsal Bölge Desteği

Uygulamanın kağıt üzerinde kalmaması için sıkı bir denetim mekanizması öneriliyor:

• Erişilebilirlik Kurulları: Yerel yönetimlerde engelli ve kadın örgütleri ile meslek odalarının (mimar, şehir plancısı vb.) temsil edildiği denetim kurulları kurulacak.

• Yaptırımlar: Standartlara uymayan kurumlara para cezası verilecek ve yöneticiler hakkında işlem yapılacak.

• Kırsal Destek: Şehir merkezinden uzak bölgelerde yaşayan engelliler için eğitim ve sağlığa erişimi sağlayacak özel ücretsiz ulaşım programları oluşturulacak.

Teklifin genel gerekçesinde ise mevcut sosyal politikaların engellileri başkalarına bağımlı kıldığı ve "eve kapattığı" savunuluyor. Bu düzenleme ile Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi ve Anayasa’nın eşitlik ilkesi uyarınca, engelli bireylerin onurlu ve bağımsız bir yaşam sürmelerinin önündeki yapısal engellerin kaldırılması hedefleniyor.

Haber Kaynağı : 12punto