Trafikte Haklarım Platformu Başkanı Yasemin Usta, Dünya Trafik Mağdurlarını Anma Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, trafik kazalarında insan hayatına mal olan ihlaller için uygulanan cezaların caydırıcılığının artırılması gerektiğini belirtti.
Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen ve her yıl kasım ayının üçüncü pazar günü anılan Dünya Trafik Mağdurlarını Anma Günü’nde, trafik kazalarında hayatını kaybedenler ve yakınlarının yaşadığı süreçler gündeme taşınıyor. Açıklamada, 2015-2025 yılları arasında Türkiye’de trafik kazalarında 68 bin 796 kişinin yaşamını yitirdiği, yaklaşık 3,5 milyon kişinin de yaralandığı bilgisi paylaşıldı.
Usta, yazılı açıklamasında hem trafik mağdurlarının adalet arayışına hem de mevcut ceza sistemindeki sorunlara dikkat çekti. 2012 yılında 18 yaşındaki kuzeni Gökhan Demir’in, ehliyetsiz, aşırı hızlı ve hatalı sollama yapan asli kusurlu bir sürücünün neden olduğu kazada hayatını kaybettiğini anlatan Usta, 8 yıl süren hukuk mücadelesinin ardından sanığın infaz yasasındaki değişiklikler nedeniyle cezaevine girmediğini ifade etti.
Ailesinin Ocak 2024’te bir kez daha trafik kazasıyla sarsıldığını belirten Usta, 22 haftalık hamile kız kardeşi Çiğdem ile 7 yaşındaki kızı Nilüfer’in okul önünde yüzde 100 asli kusurlu bir sürücünün çarpması sonucu ölümden döndüğünü söyledi. Usta, kız kardeşinin bebeğini kaybetme tehlikesi yaşadığını, yeğeninin bacağının üç yerinden kırıldığını ve üç ameliyat geçirdiğini aktararak dosyanın hâlâ soruşturma aşamasında olduğunu kaydetti.
HAKLARA ERİŞİM KOLAYLAŞTIRILMALI
Usta’ya göre trafik mağdurlarının mücadelesi çoğu zaman kazadan sonra başlıyor. Mağdurlar; sağlık ekipleri, kolluk kuvvetleri, hastaneler, SGK, Adli Tıp Kurumu, savcılıklar, mahkemeler, belediyeler, Karayolları Genel Müdürlüğü, sigorta şirketleri ve hukuki süreçte farklı kurumlarla karşı karşıya kalıyor.
Bu sürecin mağdurları uzun ve yorucu bir bürokrasiye mahkûm ettiğini belirten Usta, kurumlar arasında koordinasyon sağlanması ve haklara erişimin kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı. Usta, noter ve vekâlet ücretleri, dava harçları, bilirkişi giderleri ve üst mahkeme başvuruları dikkate alındığında, 2026 yılı verilerine göre bir mağdurun hak arama maliyetinin en az 120 bin ile 140 bin liraya ulaşabildiğini ifade etti.
Trafik kazası mağdurlarının maddi yükün yanı sıra psikolojik ve fiziksel sonuçlarla da uzun süre mücadele ettiğini söyleyen Usta, manevi tazminat kararı verilse bile bu tutarın mağdura fiilen ödenmesinin her zaman mümkün olmadığını dile getirdi. Kalıcı engellilik yaşayan kişiler açısından ekonomik ve psikolojik yükün ömür boyu sürebildiğine dikkat çekti.
Ceza sistemindeki dengesizliklere de işaret eden Usta, “Ehliyetsiz araç kullanmaya 200 bin lira idari para cezası uygulanırken bir insanın hayatını kaybettiği trafik kazasında verilen bir yıllık hapis cezasının günlük 100 lira üzerinden hesaplanarak 36 bin 500 lira adli para cezasına çevrilebilmesi ciddi bir çelişkidir” dedi.
Usta, trafik güvenliği için yaptırımlar artırılırken insan hayatına mal olan kazalarda hapis cezasının para cezasına dönüşebilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, trafik suçlarında cezaların “adil ve caydırıcı bir anlayışla” yeniden ele alınması çağrısında bulundu.
Haber Kaynağı : 12punto
