Yağlı yemek sonrası başlayan şiddetli karın ağrısı safra kesesi iltihabının habercisi olabilir

Özellikle yağlı yemeklerden sonra başlayan ve saatlerce süren şiddetli karın ağrısı, sanıldığı gibi her zaman basit bir hazımsızlık belirtisi olmayabilir. Karnın sağ üst bölümünde hissedilen, sırta ya da sağ omuza yayılabilen ağrı; tıpta akut kolesistit olarak adlandırılan safra kesesi iltihabının işareti olabilir.

Acıbadem Fulya Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Dr. İsmail Çalıkoğlu, ateş, bulantı ve kusmanın eşlik ettiği şiddetli karın ağrısının ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, bu durumda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması uyarısında bulundu.

Safra kesesi, karaciğerin ürettiği safrayı depolayan ve özellikle yağlı yiyeceklerin sindirimi sırasında bu sıvıyı bağırsağa aktaran bir organ. Safra içeriğindeki kolesterol, safra tuzları ve pigmentler arasındaki dengenin bozulması önce safra çamuruna, ardından safra taşlarına yol açabiliyor.

Safra taşlarından birinin safra kesesinin çıkış kanalını tıkaması halinde safra akışı engelleniyor. Biriken safra, safra kesesi duvarında ödem ve iltihaplanmaya neden olabiliyor. Dr. Çalıkoğlu’na göre akut kolesistit vakalarının yaklaşık yüzde 90-95’inden safra taşları sorumlu.

Toplumda safra taşlarının oldukça yaygın görüldüğünü aktaran Çalıkoğlu, erişkinlerin yaklaşık yüzde 10-20’sinde safra taşı bulunduğunun tahmin edildiğini belirtti. Bu kişilerin önemli bir bölümünde belirti görülmeyebilirken, bazı hastalarda safra kesesi iltihabı, safra yolu tıkanıklığı ya da pankreatit gibi ciddi sorunlar gelişebiliyor.

BELİRTİLER VE RİSK FAKTÖRLERİ

Safra kesesi iltihabının en tipik belirtisi, karnın sağ üst kısmında başlayan ve giderek şiddetlenen ağrı. Ağrı çoğu zaman sağ omuza, sağ kürek kemiğinin altına ya da sırta yayılabiliyor. Bulantı, kusma, iştahsızlık ve ateş de tabloya eşlik edebiliyor. Hastalık ilerlediğinde titreme, yüksek ateş ve genel durum bozukluğu görülebiliyor.

Safra kesesi iltihabı kadınlarda erkeklere göre yaklaşık 2-3 kat daha sık görülüyor. Östrojen hormonunun safra içindeki kolesterol miktarını artırması ve hamilelikte safra kesesi hareketlerinin yavaşlaması, kadınlarda riskin yükselmesinde etkili kabul ediliyor.

İleri yaş, aile öyküsü, obezite, diyabet, yüksek kolesterol, uzun süreli açlık, hızlı kilo kaybı ve bazı kan hastalıkları da risk faktörleri arasında yer alıyor. Sağlıklı kilonun korunması, düzenli fiziksel aktivite, liften zengin beslenme, uzun süre aç kalmama ve çok hızlı kilo vermekten kaçınma riskin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.

ERKEN TANI VE CERRAHİ TEDAVİ

Tanıda hastanın şikâyetleri ve fizik muayene bulguları değerlendiriliyor; kan testleriyle enfeksiyon bulguları araştırılıyor. Görüntülemede ilk tercih genellikle karın ultrasonografisi oluyor. Ultrasonla safra taşları, safra kesesi duvarında kalınlaşma, çevresinde sıvı birikimi ve iltihap düşündüren bulgular büyük ölçüde saptanabiliyor.

Tedavide ilk aşamada damar yoluyla sıvı, ağrı kontrolü ve gerekli durumlarda antibiyotik uygulanıyor. Ancak ilaç tedavisi çoğu zaman sorunun kaynağını ortadan kaldırmıyor. Çalıkoğlu, safra kesesi içinde taşlar bulunduğu sürece tekrarlayan iltihap atakları riskinin devam ettiğini, uygun hastalarda kalıcı tedavinin safra kesesinin cerrahi olarak çıkarılması olduğunu ifade etti.

Dr. Çalıkoğlu, belirtilerin başlamasından sonraki ilk 72 saat içinde yapılan laparoskopik safra kesesi ameliyatının hem cerrahinin daha güvenli gerçekleştirilmesine yardımcı olduğunu hem de hastanede kalış süresi ve komplikasyon riskini azaltabildiğini vurguladı. Gecikmiş başvurular ise safra kesesinde kangren, delinme, yaygın karın zarı enfeksiyonu ve sepsis gibi yaşamı tehdit eden sonuçlara yol açabiliyor.

Haber Kaynağı : 12punto