Mısır’ın Mekke paktına katılmaması Kahire’de tartışılıyor: Denge politikası ve bölgesel riskler öne çıkıyor

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın 7 Ağustos’ta Mekke’de imzaladığı ortak savunma anlaşmasına Mısır’ın dahil olmaması, Arap basınında ve diplomasi çevrelerinde tartışma konusu oldu. “Mekke paktı” olarak anılan anlaşmanın imzacıları, metnin herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve diğer ülkelere açık olduğunu belirtiyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, anlaşmanın hedef göstermeyen bir savunma iş birliği niteliğinde olduğunu vurguladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada Mısır’ı üç imzacı ülkenin “doğal ortağı” olarak niteledi ve ileride anlaşmaya dahil olabileceğini söyledi.

Fidan’ın 13-14 Ağustos tarihlerinde Mısır’da temaslarda bulunacak olması, Kahire’nin tutumuna ilişkin tartışmaları daha da görünür hale getirdi. Ancak Arap basınındaki değerlendirmeler, Mısır’ın anlaşmaya mesafeli yaklaşmasının yalnızca teknik bir savunma tercihi değil, daha geniş bir dış politika hesabıyla bağlantılı görüldüğünü ortaya koyuyor.

KAHİRE’NİN ÇEKİNCELERİ

BBC Monitoring’in aktardığına göre Mısır basınında yapılan yorumlarda, Kahire’nin aceleci bir adım atmaktan kaçındığı görüşü öne çıkıyor. Al-Shorouk gazetesi editörü Emadeddin Hüseyin, Mısır’ın aylardır anlaşmadan haberdar olduğunu belirterek “tüm seçeneklerin” masada bulunduğunu yazdı. Hüseyin’e göre Kahire, bölgesel çatışmanın taraflarının Mısır’ı ve bölgeyi daha geniş bir denkleme çekmek istediği bir ortamda dikkatli davranıyor.

Bağımsız dijital medya kuruluşu Mada Masr ise Mısır’ın anlaşmaya davet edildiğini ancak kabul etmediğini öne sürdü. Haberde görüşlerine yer verilen Pakistanlı bir kaynak, Kahire’nin anlaşmayı yalnızca savunma iş birliği olarak değil, aynı zamanda bir “siyasi hizalanma” olarak değerlendirdiğini ifade etti.

Arap diplomatların değerlendirmelerine göre Mısır’ın tutumunda Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile ilişkilerin yarattığı hassas denge de etkili. Aynı çerçevede, Kahire’nin Hindistan ile artan ekonomik iş birliğinin Pakistan’la savunma anlaşmasına mesafeli durmasını zorlaştıran başlıklardan biri olduğu belirtiliyor.

YEMEN VE İRAN FAKTÖRÜ

Mısır’ın kararına ilişkin yorumlarda Yemen ve İran başlığı da dikkat çekiyor. Suudi Arabistan, İran’ın desteklediği Husilere karşı Yemen hükümeti lehine askeri müdahalede bulunan koalisyona liderlik ediyor. Bu nedenle Kahire’nin, paktın kendisini İran’la veya Yemen’deki aktörlerle daha sert bir karşı karşıya gelişe sürükleyebileceği ihtimalini hesaba kattığı değerlendiriliyor.

Rus RT Arabic kanalına konuşan askeri uzman Muhammed al-Shahawi, Mısır’ın katılmama kararını “bilinçli ve hesaplı” olarak nitelendirdi. Al-Shahawi, Kahire’nin bölgede çatışmaların genişlemesini önlemeye dönük arabuluculuk girişimlerine de işaret etti.

Suudi Arabistan merkezli Al-Arabiya’da görüşlerine yer verilen askeri uzman Osama Mahmoud Kabeer de Kahire’nin tavrının ulusal güvenlik kaygılarını ve bölgesel çatışmanın büyümesini engelleme arzusunu yansıttığını söyledi.

Buna karşın bazı yorumcular Mısır’ın ilk aşamada imza atmamasının, kapıyı tamamen kapattığı anlamına gelmediği görüşünde. ABD’de yaşayan gazeteci Muhammed Shahud, Mısır’ın anlaşmaya hemen dahil olmamasının gelecekte katılmayacağı şeklinde yorumlanmaması gerektiğini savundu.

Mısırlı eski diplomat Masum Merzuk ise Kahire’nin pakt ülkeleriyle 21 Haziran’da toplantı yaptığını hatırlatarak Mısır’ın anlaşma dışında kalmasının “net cevaplar gerektiren sorular” doğurduğunu belirtti. Bu değerlendirmeler, Mekke paktının yalnızca imzacı ülkeler arasında değil, bölgedeki güç dengeleri açısından da yakından izlendiğini gösteriyor.

Haber Kaynağı : 12punto