Anayasa Mahkemesi'nden kritik karar: E-ticaret platformlarına yeni yükümlülükler geliyor

Türkiye'deki e-ticaret sektöründe önemli bir değişim kapıda. Yıllardır Trendyol, Hepsiburada gibi aracı platformlarda satıcılar adına ödeme alıp teslimat yapan şirketler, satıcının iflası ya da iletişimsiz kalması halinde ayıplı ürün konusunda herhangi bir yükümlülük üstlenmiyordu. Tüketiciler, aldıkları ürünle ilgili bir sorunla karşılaştıklarında platform üzerinden yalnızca satıcıya ulaşabiliyor, ancak kimi durumlarda ortadan kaybolan veya ticaretini sonlandıran satıcılardan hak talep etmek imkansız hale geliyordu.

2026 yılında Ankara'da başlayan bir tüketici davası sonrası, konuyla ilgili yasal hükümler Anayasa Mahkemesi'nin gündemine taşındı. Elektronik ortamda alınan bir ürünün kusurlu çıkması nedeniyle açılan manevi tazminat davasında, uygulanan mevcut kuralların Anayasa’ya uygunluğu sorgulandı.

ANAYASA MAHKEMESİ İKİ TEMEL MADDEYİ İPTAL ETTİ

Yüksek Mahkeme, aracı hizmet sağlayıcılarını ayıplı ürünlere yönelik tüketici haklarından muaf tutan iki önemli hükmü iptal etti. Bunlardan biri, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’daki, diğeri ise Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’daki muafiyetlere ilişkin maddelerdi. Artık platformların ürün ya da hizmetin içeriğiyle ilgili sorumluluktan bağışık tutulamayacağı vurgulandı. Karar, oy çokluğuyla alındı; yalnızca bir üyenin karşı görüşü oldu.

Mahkeme kararında, bazı e-ticaret platformlarının sadece bir iletişim aracı olmanın ötesinde, ürünler üzerinde detaylı bilgi sahibi olabildiği, hatta satışı ve lojistiği doğrudan kontrol ettikleri belirtildi. Böylesine aktif rol üstlenen platformların tamamen sorumsuz kabul edilmesinin, tüketici haklarını ve mülkiyet hakkını ihlal edeceğine dikkat çekildi.

Ayrıca, mevcut kanunların tüketici ve platform arasındaki dengeyi tüketici aleyhine bozduğu tespiti yapıldı. Özellikle satıcının bulunamadığı veya platformdan ayrıldığı durumlarda ortaya çıkan hukuki boşlukların, devletin temel yükümlülükleriyle bağdaşmadığı sonucuna varıldı.

Dikkat çeken bir diğer detay ise iptal kararlarının hemen uygulamaya geçmemesi. Yasal boşluk oluşmaması amacıyla yürürlük tarihi, Resmi Gazete’de yayınlandığı 2 Haziran 2026’dan dokuz ay sonrasına, yani Mart 2027’ye bırakıldı. Bu sürede TBMM’nin platformların sorumluluğunu yeniden düzenleyen bir yasa çıkarması gerekecek.

Tüketici açısından yeni dönemde önemli bir avantaj sağlanacak. Kanuni düzenleme hayata geçtiğinde, online alışverişte karşılaşılan ayıplı ürünlerde satıcıya ulaşamayan tüketici artık platforma doğrudan başvuru hakkı elde edecek. Bu durum özellikle küçük satıcılardan yapılan alışverişlerde tüketici lehine büyük kolaylık sağlayacak. Ayrıca platformların satıcı seçimini ve ürün denetimini daha özenli yapması bekleniyor.

Kısacası, Mart 2027 itibarıyla, e-ticaret sitelerinde alışveriş yapanlar daha güçlü yasal korumaya sahip olacak. Sektörde ise yeni yükümlülüklerle birlikte platformlar ve satıcılar arasındaki ilişkide önemli değişiklikler kapıda.

Haber Kaynağı : 12punto