Konut ilanlarında EİDS dönemi resmen başladı: Bunu yapana 684 bin TL ceza kesilecek!

Emlak piyasasında uzun süredir tartışma konusu olan sahte ve yanıltıcı ilanlara karşı yeni bir dönem resmen başladı. Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile birlikte ilan verme süreçleri köklü biçimde değişti.

Yeni düzenleme kapsamında, konutunu satmak isteyen yurttaşların e-Devlet üzerinden hem kimlik hem de ilan doğrulaması yapması zorunlu hale geldi. Mal sahiplerinin, çalışacakları emlak işletmesine e-Devlet aracılığıyla ilan yetkisi vermesini şart koşan sistem, ilk olarak kiralık konutlar için uygulanmıştı.

Sabah'ın haberine göre, uygulamanın kapsamı daha sonra ticari gayrimenkulleri içine alacak şekilde genişletildi. Son aşamada ise pazarın en büyük bölümünü oluşturan satılık konutlar da EİDS kapsamına dahil edildi.

SÖZLEŞME VAR AMA YETKİ YOKSA İLAN DA YOK

1 Şubat itibarıyla pilot illerde başlayan uygulama, 15 Şubat’tan sonra satılık konut ilanları dahil olmak üzere “tüm satılık taşınmaz ilanları” için zorunlu hale getirildi. Sahte ve yanıltıcı ilanlar ile manipülatif fiyat artışlarını engellemek amacıyla devreye alınan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi artık tüm satılık taşınmazları kapsıyor.

Bu aşamadan sonra yalnızca emlak ofisiyle sözleşme yapmak yeterli sayılmıyor. İlanın yayınlanabilmesi için mutlaka e-Devlet üzerinden yetkilendirme yapılması gerekiyor.

BİREYSEL SATIŞLAR SİSTEMİN DIŞINDA

Yetki doğrulama zorunluluğu yalnızca emlak ofisi aracılığıyla ilan verecek kişileri kapsıyor. Bireysel ilan vermek isteyenler için bu şart aranmazken, bireysel ilanlar sadece taşınmazın sahibi, malik eşi ya da birinci ve ikinci derece kan hısımları tarafından verilebiliyor.

Sistem, bu kişiler dışında kalanların ilan girişine izin vermiyor. Bireysel ilan aşamasında, ilan platformuna taşınmaz numarasının girilmesi gerekiyor. Sistem, malik bilgisi ve akrabalık kontrolünü otomatik olarak yapıyor ve şartlar sağlanıyorsa ilan süreci tamamlanıyor.

Eğer mülk sahibi satış sürecini bir emlak ofisiyle yürütecekse ilk adım yazılı yetkilendirme sözleşmesi yapmak oluyor. Bu sözleşme, taraflara birer nüsha kalacak şekilde en az iki nüsha düzenlenmek zorunda.

TAPUDA DÜŞÜK BEDEL GÖSTERENLER ARTIK TAKİPTE

Gayrimenkul satışlarında tapu harcını düşürmek için sıkça başvurulan yöntemlerden biri, taşınmazın gerçek satış bedelinin altında gösterilmesi. Örneğin 10 milyon TL’ye satılan bir evde tapu harcı 400 bin TL olurken, bedel 4 milyon TL olarak gösterildiğinde bu rakam 160 bin TL’ye düşüyor.

Uzmanlara göre tapudaki bu tür usulsüzlüklerin tespitine yönelik mevcut uygulamalara ek olarak, EİDS sistemi de önemli bir denetim mekanizması oluşturacak.

Sektör temsilcilerinin aktardığı bilgilere göre sistem, Tapu ve Kadastro altyapısıyla entegre çalışıyor ve her taşınmaz için özel bir kimlik numarası üretiliyor. Bu numara üzerinden ilan fiyatı ile tapuda beyan edilen bedel karşılaştırılabilecek. Böylece gerçek değeri gizleyen işlemler daha kolay tespit edilecek.

YETKİLENDİRME SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?

• Taşınmaz sahibi, e-Devlet üzerinden EİDS yetki işlemleri bölümüne girerek satmak istediği gayrimenkulü seçecek.
• Çalışacağı emlak danışmanının yetki belge numarasını sisteme girecek ve yetki süresini belirleyecek.
• Sistem tarafından oluşturulan “taşınmaz kimlik numarasını” emlak danışmanına iletecek.
• Emlak danışmanı bu numara ile ilan portalında ilanı oluşturacak.
• Yetki doğrulaması yapılmışsa ilan yayına alınacak.

YETKİ SÜRESİ VE İPTAL DETAYLARI

Emlak işletmesine verilen yetki süresi 3 aydan kısa olamıyor. Yetkinin iptali mümkün olsa da, iptal işlemi ilanı anında yayından kaldırmıyor. İptal, yalnızca yeni ilan girişini ya da mevcut ilanın süresi dolduğunda yenilenmesini engelliyor.

Yetki süresi yine en az 3 ay olmak şartıyla uzatılabiliyor. Emlakçıya verilen bu yetkinin tapu işlemleriyle ilgili olmadığı özellikle vurgulanıyor. Bu izin yalnızca ilan platformlarında ilan yayınlanmasına olanak tanıyor, tapuda herhangi bir işlem yapılmasına imkan vermiyor.

YETKİSİZ EMLAKÇILARA DARBE

Sektör temsilcileri, sistemin en büyük risklerinden birinin aynı taşınmaz için birden fazla emlakçıya yetki verilmesi olduğunu belirtiyor. Bu durum hem ilan kirliliğine hem de hizmet bedeli konusunda ihtilaflara yol açabiliyor.

Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, sistemin sektörde önemli bir dönüşüm yarattığını ifade ederek, uygulamanın sahte ilanlar ve yetkisiz emlakçı sorununu büyük ölçüde çözeceğini söyledi.

Taylan, daha önce kiralık ilanlarda kullanılan sistemin sektöre yabancı olmadığını belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Gerekli mercilere, sistemde eksik olduğunu düşündüğümüz bazı konulara ilişkin taleplerimizi ilettik. Sistem, sektörü ciddi anlamda düzene sokuyor, kaçak ayakçı dediğimiz yetkisiz emlakçılar ortadan tamamen kalkacak. İlan platformlarında çok fazla sahte ilan olabiliyor, düzenleme bu tür dolandırıcılıkların da önüne geçiyor. Uygulamanın kiralık konutların yanında, satılık konutlar için de başlamasının hem tüketici hem de sektör açısından olumlu etkileri olacak."

YANLIŞ BEYANA REKOR CEZA: 684 BİN TL

Aaltın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, düzenlemenin sahte ilan ve yetkisiz portföy girişine karşı son derece kritik olduğunu vurguladı.

Özelmacıklı, "Artık kimliği belirsiz hesaplar üzerinden ilan verilmesi mümkün olmayacak. Sisteme yalnızca yetki belgesi sahibi emlak işletmeleri dahil olabilecek. Bu uygulama hem tüketiciyi hem de kayıtlı ve mevzuata uygun çalışan sektör temsilcilerini koruyacak" dedi.

HİSSELİ TAPULARDA NASIL OLACAK?

Hisseli tapularda bir hissedarın onayının yeterli olacağını belirten Özelmacıklı, miras intikali tamamlanmamış taşınmazlarda ilan verilebilmesi için öncelikle tapu tescil işlemlerinin bitirilmesi gerektiğini söyledi. Tapusuz taşınmazlar, yabancılara ait mülkler ile dernek ve vakıf gibi özel statülü taşınmazlar ise sistem dışında tutuluyor.

Özelmacıklı ayrıca, taşınmazın malik türünün gerçeğe aykırı beyan edilmesi durumunda ağır yaptırımların devreye gireceğini vurgulayarak, yetki belgesi iptaline kadar uzanan süreçlerin ve 684 bin 214 TL’ye kadar çıkan idari para cezalarının uygulanabileceğini ifade etti.

Haber Kaynağı : 12punto