Damat Ferit’in, Ali Kemal’in, İştirakçi Hilmi’nin günümüzdeki uzantıları kimler?
Sanatçısından siyasetçisine, belgeselcisinden sendikacısına, futbol kulübü yöneticisinden akademisyenine, gazetecisinden hariciyecisine dek geniş bir cephe var ülkemizde, Türk’e Türk diyemeyen. Liste uzundur. Çokturlar. Atatürk ve Cumhuriyet’e karşıdırlar. O nedenle günümüzde İngiliz Muhipleri Cemiyeti kurulsa, ki bu cemiyetin devamı niteliğinde çok fazla örgüt vardır, üye bulmakta hiç sıkıntı çekmez. Aynen Teali-i İslam Cemiyeti’nin, Kürdistan Teali Cemiyeti’nin çekmeyeceği gibi.
Ortak özellikleri vardır bunların. Öncelikle ve özellikle İngiliz işbirlikçisidirler. ABD ve Avrupa Birliği sevdalısıdırlar. Özgüven yoksunudurlar. Eziktirler. Kendilerine güvenmedikleri gibi, doğup büyüdükleri topraklara da güvenmezler, içinden çıktıkları, mensubu oldukları millete de. Dışarıdan fon almaya açık, emir almaya hazırdırlar. Onursuzdurlar. “İşgal askeri görse, enişte diye sarılıp boynundan öper” sözü, bunların karakterini özetler. Osmanlı modernleşmesinin en zavallı, en aciz, en karaktersiz kesimleri olsalar da, sarayda, saltanatta, Bâb-ı Âli’de etkileri yüksektir.
O dönemin siyasal iklimini, büyük düşünürümüz Doğan Avcıoğlu çok güzel özetler, “Pabuççu Muştası” adlı mükemmel makalesinde. Bu hacimli makale, “Türkiye Yazıları” adlı derginin, Ocak 1982 tarihli, 58. sayısında yer almıştır. Dergi, Ahmet Say’ın çıkardığı aylık bir dergidir. 1977 – 1983 yılları arasında çıkmıştır. Makaleye açık kaynaklardan internette ulaşılabilir. Avcıoğlu; makalesinde, Tanzimat’ta, Islahat’ta ve Meşrutiyet’te dış dinamiklerin etkisine dikkat çekmiş ve 1876’daki Birinci Meşrutiyeti şöyle yorumlamıştır:
“Büyük umutlarla başlanan ve bizi Avrupa devletlerinin müdahalelerinden kurtaracağına inanılan ilk anayasa denemesi, çok kısa sürede felaketle sonuçlanır. Rumeli’nin önemli bir bölümü ve bazı Anadolu illeri elimizden çıkar. Avrupa devletlerine müdahale hakkı, en kesin biçimde tanınır. İngiltere bizi koruma yolundaki hizmetlerine karşılık Kıbrıs’ı alır. Bir iki yıl sonra Mısır’ı yutar. Fransa, Cezayir ile yetinmez, Tunus’a da sahip çıkar. Düyun- u Umumiye yönetimi ile Avrupalı alacaklılar, başlıca vergi gelirlerine el koyarlar. Abdülhamit dönemi başlar. Aslında Mithat Paşa ve arkadaşları Cumhuriyete karşı değildirler. Fakat halkın padişaha bağlılığından çekinirler. Anayasanın kabulü ve Meşrutiyet’in ilanına halk ilgisiz kalır. Selanik’teki Amerikan konsolosuna göre, Hristiyanlar anayasaya tümüyle güvenemediklerinden, olayı önemsemezler. Müslümanlar ise Hristiyanlara çeşitli haklar tanınmasından bir miktar kaygılanırlar. Anayasa ve parlamento sözcükleri Ahmet Mithat’ın deyişiyle halka yabancıdır. Anayasanın ilanından kısa bir süre sonra, anayasanın yapıcısı Sadrazam Mithat Paşa’nın tutuklanıp sürülmesinin tepki uyandırmayışı, ilgisizliğin kanıtıdır”.
Avcıoğlu’nun yazısında da bir kez daha görüldüğü üzere, halkına yabancı, kimliğinden utanan, Batılılar karşısında ezik siyasetçi, bürokrat, aydın tipi günümüzde de yaygındır.
Bunlar dün olduğu gibi bugün de, bir büyük devlete yaslanıp, ona ödünler vererek, durumu idare etmeyi yeğlerler. Millete gidip, millete güvenip, milleti ikna edip, milletin desteğini almayı düşünmezler. Bu durum, sadece ideolojik teslimiyetçiliğin göstergesi değildir, bir karakter zaafıdır.
Atatürk’e, Kemalistlere, Cumhuriyet’e, Türk Milleti’ne karşıtlıklarının bir nedeni de budur. Onların bu kişilik bozukluğu da siyasetin değil tıbbın; siyaset bilimcilerin, tarihçilerin değil, ruh ve sinir hastalıkları hekimlerinin konusudur.