Euro
Arrow
55,5290
Dolar
Arrow
50,4089
İngiliz Sterlini
Arrow
66,5074
Altın
Arrow
6279,1772
BIST
Arrow
11.836
Anasayfa > Yazarlar > Prof. Dr. Nurettin Demir > Kişniş ve Kişinev ( Moldova)

Kişniş ve Kişinev ( Moldova)

X Facebook WhatsApp Mail ABONE OL Google News
Yayınlanma: 17.11.2026 06:00

Sado, gezi gruplarımızın önderi, lideri. Eşi Zuhal Hanım ile birlikte dünyamızı, ülkeleri, ülkemizi ve halkları tanımamızı, onlarla kaynaşmamızı sağlayan iki gezgin eş. İkisi de doktor. Sado ( Dr Sadrettin Apaydın), Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı. Artık, çocukları büyüttüğü için, hekimlik yapmıyor. Eşi Dr Zuhal Hanım, benim gibi, Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı, biz hastalarımızı daha bırakamıyoruz... 

Ülkemize katkı olsun diye onlar da benim gibi çiftçiliğe heveslenmişler, Bursa'nın İznik ilçesinde "Sado Çiftliğini" kurmuşlar. Türkiye'de çiftçiliğin ve tarımın bittiğini, bitirildiğini yaşayarak görmüşler; artık çiftçiliği bırakıp Macaristan'ın Budapeşte kentine yerleşmişler. Şimdi orada gönüllü Türkçe dersi veriyorlar. Arada sırada da oluşturdukları arkadaş gruplarıyla dünyayı dolaşıyor ve bizim gibi acemi gezginlere yoldaşlık ve önderlik yapıyorlar. Size demem şu ki; ozanlarımız Kul Mustafa ve Şeref Taşlıova'nın karşılıklı atışarak söyledikleri türküde geçtiği gibi “Gez dünyayı, gör Konya'yı!” ana fikrine takılıp ülkemizi ve dünyamızı tanımaya çalışıyoruz.

Bu gezinin hikâyesi (öyküsü) 2025 yılının Aralık ayının 6'sında başladı. Sosyal medyanın önde gelenlerinden olan WhatsApp üzerinden duyuruldu. O güne kadar, yani önerinin oluşumuna kadar da bir geçmişi vardır mutlaka, ama ben o gün öğrendim. Duyurudaki Moldova'dan ziyade Gagavuz Türkleri ilgimi çekti. Ne de olsa kan çekiyor. Gagavuzlar, Oğuz boyu Türklerinden ve Anadolu'dan göç etmişler. Irktaş değil miyiz? O büyük Atatürk 1930'lu yıllarda özel olarak ilgilenmiş, önem vermiş. Ben de Atatürk'ün yaşamını okurken öğrendim onları. İleri tarihli yazılarımda bu konuya daha geniş yer vereceğim.

Türkiye'de yaşanan fonzi (fonzip ile karıştırmamak gerekir) krizi gibi siyasi ekonomik çalkantıların yaşandığı bugünlerde kafalarımızdaki sıkıntıları azaltmak için bu kültür gezimizi sizlerle paylaşmaya çalışacağım.  5-10 Kasım arasında yaptığımız Moldova, Gagavuz Türkleri ve Transdinyester gezisini 4-5 bölümde, dilim döndüğünce, elim erdiğince sizlere anlatmaya çalışacağım.

Merak ve heyecanı artmış eşim Esen ve ben, 5 Kasım'ın soğuyan bir İzmir sabahında Pegasus Hava Yolları ile İstanbul Havaalanına uçtuk. Saat 11.10'de hareket edecek Moldova-Romanya ortak işletmesi olan HiSky Havayolları uçağına biniş anonsuna dek İstanbul Havaalanı VIP salonunda beklemeye başladık. Bu kadar detaya neden mi giriyorum? VIP salonunun girişinde kocaman bir vazoda taptaze mevsim çiçekleri benim modumu epey yükseltti. Dönüp dönüp bakıyorum, fotoğraflarını çekiyorum. Her uçuşumda en sevdiğim köşedir. O nedenle İstanbul Havaalanı yöneticilerimizi içtenlikle kutlarım.

Uçağa saat 11.00 dolaylarında bindiğimizde, 23 kişilik gezi yoldaşlarıyla selamlaşıyoruz. Ver elini Moldova'nın başkenti Kişinev'e. Hava yolculuğu ile yaklaşık bir buçuk saatlik uçuşumuzu yaptık. Kişinev'in Eugen Doğa Uluslararası Havalimanı'na yine aynı saatlerde yani 11.40 dolaylarında indik. Uçağa binişimizle inişimiz çok kısa sürdü. Neden mi? Bakın anlatayım. Moldova Kişinev (Chisinau) ile İstanbul aynı boylam yani aynı saat diliminde olmasına karşın. Enerji tasarrufu nedeniyle Moldova kış saati uyguluyor. Türkiye sanki tüm enerji üretimini kendisi yapıyormuş gibi 2016'dan bu yana, yani 10 yıldır kış aylarında da yaz saati ( GTM+3) sistemini uygulayarak ciddi bir enerji kaybını yaşıyor. Dolayısıyle ciddi bir ekonomik kayba uğruyoruz. Çocukların da gece yarıları okula gitmeye çalıştıkları ve çektikleri çeşitli sıkıntıları da düşünürsek. Enerjiden tasarruf etsek ve okulda çocuklarımıza yemek versek olmaz mı? İktidara... Neyse uzatmayayım.

Pasaport ve kayıt işlemleri (vize yok, sadece kimlik ile de Moldova'ya girilebiliniyor) tamamlandı ve Havaalanının dışına çıktık. Hava serin ancak güneşliydi. Tam gezi havası vardı.

Gezi otobüsüne bindikten sonra rehberlerimizden Ufuk Çiçek'in "Moldova'ya hoş geldiniz" anonsuyla Kişinev'in merkezine doğru hareket ettik. Bana kişniş baharat bitkisini anımsatan "Kişinev"in anlamını merak ediyordum. Rehber, biz sormadan Kişinev'in anlamını açıklamaya başladı. Birkaç teori olmasına karşın en geçerli olanı ya da kabul göreni; İki eski Rumence kelimenin birleşmesinden oluşuyormuş. "Su kaynağı, pınar" ve "yeni" kelimelerinden oluştuğunu söyledi. “Yeni Pınar” gibi…

Rehber konuşurken benim çiftliğimde de yetiştirdiğimiz kişniş baharatı bitkisi gözüm önüne geliverdi. Kendine has biraz ağır yada keskin kokusu olan kişniş yeşilliğinin yararlarını sizlerle paylaşayım istedim. Kişniş yaprağı ve tohumu ile sindirim sisteminden bağışıklık sistemine kadar birçok sağlık sisteminin iyileşmesine, güçlenmesine katkısı olan baharat çeşididir. Kısaca anımsayalım. Kişniş, sindirim sisteminin sağlıklı çalışmasını destekler. Kan şekerinin düşürülmesine ve dengelenmesine katkı sağlar. Ayrıca kalp sağlığını korur. Güçlü bir antioksidandır yani bağışıklık sistemini güçlendirir. Vücudu zararlı bakteri ve mikroorganizmalara karşı koruyucu bileşenler içerir. Ağız ve diş sağlığına iyi gelir. İçerdiği K vitamini, kalsiyum ve mineraller sayesinde kemik yoğunluğunu korur. Osteoporozu (kemik erimesi) olanlara, olacaklara özellikle önerilir.

Görülmesi gereken ülkelerden biri olan Moldova ile ilgili gezi notlarıma gelecek yazılarımla devam edeceğim.

Nice sağlıklı günlerde buluşmak dileklerimle...

Prof. Dr. Nurettin DEMİR

Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları