Dünya Kupası başladı, Azteca’nın adı yok

Meksika Dalgası izlemek için geçtim ekran karşısına, futbol da sadece futbol değil ya… Nasıl olacaktı acaba 23. Dünya Kupası’nın açılışı? 

Tribün koreografisi, ışıklar, konserler, marşlar, bayraklar… Futbolun estetiğine odaklanıp, dünyanın heyecanına ortak olmak istedim bugün.

Görkemli açılışın ardından, Azteca’da ilk maç için marşlar okundu, omuz omuza, önde çocuklar… 

Meksika’nın Azteca (Aztek) Stadyumu 3. Kez Dünya Kupası açılış maçına ev sahipliği yapıyor.  İlkinde, 1970’te, en çok Dünya Kupası kazanan oyuncu Pele’nin kramponları koşmuş bu yeşil sahada. Bugün Meksika şapkalarının uçuştuğu tribünler, 1986’da Maradona’nın “Tanrı’nın Eli” isimli golüne de şahitlik etmiş.

İlklere ev sahipliği yapmış tarihi bir mekan Azteca Stadyumu.

İlginç olan ise FIFA’ nın “temiz stadyum” politikası kapsamında resmi sponsorluk anlaşmaları gereği stadyumların orijinal isimlerini kullanmak yerine onları bağlı oldukları şehir isimleriyle anması. Örneğin “Azteca”yı, “Meksika Şehir Stadyumu” olarak isimlendirmesi. Başka bir deyişle, bugün maç yapılan futbol tarihinin en önemli stadyumu“Azteca” nın adı FIFA için sadece ticari bir isim gibi... 

Sponsor olmayan marka isimlerini dile getirmemek gibi bir FIFA kuralını; bir tarihten, bir şehir ve futbol hafızasında uzağa düşmek, stadyumu sadece adrese indirgemek olarak görüyorum. 

Oldu olacak ülke isimlerine de aynı sansürü uygulasalar diyorum; her bir ülke bir marka değil mi? Oyuncular ya da... Her şey marka değil mi bugün dünyada? 

Gol oldu, ben bunları düşünürken. Meksika önde... 

Maç izlemek denmez tabii ki benim yaptığıma; futbolla düşünmek gibi, tarihi, coğrafyayı, insanı bir kez daha... 

FIFA standartları gereği stadyumlar için sadece şehir isimleri kullanılacağını okurken, spiker “Azteca Stadı’nda…” diye anlatmaya devam ediyor. 

Demek ki, sponsor olmayan markalar için pazarlamama kararı da alınsa kolektif hafızalara yer etmiş; bir duygu, bir düşünce, bir anlam yaratmış o ismi görünmez kılmak mümkün olamıyor. 

Neyse ki spiker gibi bizim de zihnimizde hala dokunulamayan bir alan var; bazen tarih, bazen de bir isim, orada özgürce dolaşabiliyor...

Marka, isim, tarih derken, 14. ve 15.yüz yıllarda kısa bir imparatorluk da süren Azteklerin kendilerine “Aztek” değil “Mexica” dediğini hatırlıyorum. Azteca tribünlerinden yükselen uğultu gökyüzüne karışırken Mayalara doğru uzatıyorum zamanı.

Bir zamanlar bu coğrafyada insanlar gözlerini yıldızlardan ayırmadan zamanı anlamaya çalışıyordu. Bundan 4.000 yıl önce gökyüzünün hareketlerini kaydedip, göğün ritmini taşlara işleyen Mayalara gidiyorum. Zaman bugün aynı topraklarda, aynı göğün altında milyonları futbol için bir araya getiriyor. 

Mayaların gökyüzüne baktığı gibi bakıyorum tribünlere.

İspanya ile karşılaşıyorum bir an. Aztekleri tarihten silen İspanya, kupanın favorisiymiş, tarih tarihin uzak sayfalarında artık... 

Hiçbir zaman takım tutmamış, futbola mesafeli bir kişi olarak ilk favorim duygusal sebeplerle Türkiye, sonra da “İsrail varsa, biz yokuz” diyebilen İspanya.

FIFA’nın sponsor olmayanlara uyguladığı politikayı, ben de dünya barışına sponsor olamayan o ülkeye uyguluyorum. “Amerika” kelimesini bir ülke adı olarak değil de bir kıta, bir coğrafi alan olarak kullanmak istiyorum bugün: 

“Güney Kore’den sonra Amerika’da da kalbimiz seninle Türkiye” diyorum… Üçüncülük yetmez, bu kez kupa elinde.

Tüm ülke tek yürek olmuştuk 2002’de, Doğu Anadolu yolundaydım, Erzurum’da, Bayburt’ta tur otobüsünü durdurup, köy kahvehanelerinde izlemiştik, kırmızı beyaz giyinip…

Sadece “dünya kupası” değil, dünyalar bizim olmuştu adeta. 

Yeniden birleşir, aynı heyecanla izleyebilir miyiz?

“Futbol sadece futbol değil” demiştik ya, yeni kıtada yeni bir dünya için barış kazansın. Yarış spor olarak kalsın…