Bir çoban yıldızı…

Milli Mücadele devam ederken Ankara’da bir müze kurulması, üzerinde durulması gereken bir konudur. Daha bu aşamada Türkiye’nin hiç bir ayrım gözetmeksizin Anadolu’daki bütün uygarlıklara aynı ölçüde değer verdiğini görüyoruz. Ancak Cumhuriyet’in kuruluşu ve kökleşmesi sürecinde henüz ulusal bir arkeolojiden söz edilemez. Böyle bir onur, Cumhuriyet’in ve her şeyden önce Atatürk’ündür…

Tarih profesörü merhum Zeki Arıkan, “bir akademisyenin bilimsel çalışmaların yanı sıra güncel konulara ilişkin olarak da görüşlerini belirtmesi gerektiği” anlayışından hareketle güncele ilişkin çeşitli gazete ve dergilerde yayınlanmış yazılarını ve pek çok toplantıda yapmış olduğu konuşmalarını “Bu Memleket Bizim” (Tarihçi Kitabevi, 2015) adıyla kitaplaştırmıştı.

Kitabın adını Mustafa Necati Bey’in yazılarından ve Nazım Hikmet’in Kuva-yı Milliye Destanı’ndan esinlenerek koymuş Prof. Dr. Arıkan. Kuva-yı Milliye hareketinde yer almış, Mustafa Kemal Atatürk’ün yakın düşünce ve mesai arkadaşı, Harf Devriminin mimarlarından, dönemin Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati Bey’in yaşam öyküsü ve çalışmalarına değinerek başlıyor. Memleket meselelerine duyarsız kalmayan bir akademisyenin birikimi ve milli hissiyatıyla yoğrulmuş satırlar yer alıyor kitapta.

Kemalist devrimin öncülerinden, dönemin Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati Bey’i anmışken, kısa bir süre önce çıkan bir kitaptan da söz etmek istiyorum. Cumhur Utku’nun kaleme aldığı “Devrimin Çoban Yıldızı Mustafa Necati” (Berfin Yayınları) adlı kitapta Mustafa Necati Bey (Uğural)’in 35 yıllık, kısa ama dolu dolu yaşamı belgesel roman olarak aktarılıyor.

Söz konusu vatan, ulus ve Cumhuriyet olunca gözünü budaktan sakınmayan, ideolojik duruşunu asla bozmayan bir önderin hayatı anlatılan… Bir öğretmen, okul yöneticisi, avukat, hukuk müşaviri, yazar, gazeteci ve gür sesli bir hatip, Müdafaayı Hukukçu, Kuzey Ege dağlarında Kuva-yı Milliye Komutanı… Kurtuluş Savaşı’nın cephe gerisindeki İstiklal Mahkemeleri üyesi ve başkanı Mustafa Necati Bey.

Ve dahası… Türkiye’nin tapu senedi Lozan Antlaşması’nın kabul edilmesinin hemen ardından uygulamalarda mübadele (yer değiştirme) ve mübadillere ilişkin esasları koyan, ilk Mübadele ve İskân Bakanı… Medeni Kanun’un son hazırlıklarını tamamlamış olan gayretli bir Adalet Bakanı… Milli Eğitim Bakanlığı boyunca bakanlık örgütünü tekrar düzenleyen, yeni harf, yeni rakam, yeni ölçü birimleri kanun tasarılarını hazırlayan, planlayan ve kanunlaşmasını sağlayan Kemalist Devrimin yılmayan neferi…

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün verdiği tüm görevleri yerine getirmek için tereddüt etmeyen ve geri durmayan Mustafa Necati Bey, Millet Mekteplerinin açılacağı gün apandisit patlaması nedeniyle 1 Ocak 1929 tarihinde daha 35 yaşındayken yaşama veda etmiştir.

Bu onurlu tarihimizin “Çoban Yıldızı” Mustafa Necati’yi okumak, öğrenmek, herkese anlatmak, geleceğe not etmek bizlerin önünde yalnızca bir vefa değil bir sorumluluk olarak da duruyor…