Yargıtay’dan yetim aylığı kararı

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşamaya devam ettiği belirlenen kişilerin yetim aylığı veya ölüm aylığı alamayacağı yönünde karar verdi. Daire, aylığın kesilmesi bakımından boşanmanın gerçek ya da hileli olup olmadığının değil, boşanma sonrası fiili yaşam durumunun esas alınacağını vurguladı.

Karara konu dosyada, babasının 2002 yılında hayatını kaybetmesinin ardından yetim aylığı alan bir kadın, 2001’de eşinden boşandı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kadının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığını tespit ettiği gerekçesiyle 26 Ekim 2008’de aylığı kesti ve daha önce yapılan ödemeleri borç olarak kaydetti.

Kadın, SGK işleminin iptali için dava açtı ancak talebi reddedildi. 2022 yılında kuruma yeniden başvuran kadın, olumsuz yanıt verilmesi üzerine İş Mahkemesi’ne giderek yetim aylığının yeniden bağlanmasını ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle ödenmesini istedi.

İş Mahkemesi, davayı kabul ederek SGK’nın 12 Ağustos 2022 tarihli ret işlemini iptal etti. Mahkeme, yetim aylığının 19 Temmuz 2022’deki başvuru tarihinden itibaren ödenmesine ve biriken tutarların yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine karar verdi. SGK’nın istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedilince dosya Yargıtay’a taşındı.

YARGITAY: BOŞANMANIN AMACI DEĞİL FİİLİ YAŞAM ESAS

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, incelemesinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ndaki düzenlemeye dikkat çekti. Kanunda, “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” kişilerin gelir veya aylıklarının kesileceğinin hüküm altına alındığı hatırlatıldı.

Daireye göre kanun, boşanmanın hangi amaçla yapıldığına ilişkin ayrıca bir şart aramıyor. Bu nedenle SGK’nın ya da mahkemelerin, eşlerin boşanma iradesinin samimi olup olmadığını araştırması gerekmiyor. Belirleyici ölçüt, boşanmanın ardından eski eşlerin fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığı.

Kararda, 1 Ekim 2008’den itibaren boşanmış eşlerin herhangi bir nedenle yeniden fiilen birlikte yaşadıklarının tespit edilmesi durumunda bağlanan gelir veya aylığın kesilmesinin zorunlu olduğu belirtildi. Böylece boşanmanın “gerçek” olup olmadığı tek başına aylığın devamı için yeterli görülmedi.

Yargıtay, somut dosyada ise eksik inceleme yapıldığı sonucuna vardı. Daire, davacı ile boşandığı eşinin nüfus kayıt sistemindeki adreslerinin araştırılması, ihtilaflı dönemde bu adreslerde kimlerin yaşadığının kolluk aracılığıyla belirlenmesi gerektiğini kaydetti.

Ayrıca muhtar, komşu, kapıcı ve yönetici gibi kişilerin dinlenerek fiilen birlikte yaşama olgusunun ayrıntılı biçimde ortaya konulması gerektiği ifade edildi. Bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırıldı; ilk derece mahkemesinin kararı oy birliğiyle bozuldu. Dosyada, yapılacak araştırma sonucunda elde edilecek delillere göre yeniden karar verilecek.

Haber Kaynağı : 12punto