Hürmüz Boğazı'nda petrol sarsıntısı

Dünya ticaretinin ve enerji transferinin en önemli geçiş yollarından biri olan Hürmüz Boğazı, 94 gündür gemi geçişlerine kapalı. Bölgedeki gerginlikler nedeniyle güvenliğin kalıcı biçimde sağlanamadığı değerlendirilirken, uzmanlar ve sektör temsilcileri mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.

Küresel ölçekte petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz başta olmak üzere kritik önemdeki enerji ticaretinin odak noktası olan boğaz, haftalardır istikrarlı bir şekilde açılamıyor. ABD yönetimi zaman zaman umut vaat eden açıklamalar yapsa da, deniz taşımacılığı alanında faaliyet gösteren firmalar askeri korumanın sürekliliği ve kalıcı bir barış ortamı sağlanmadan bölgeye dönüş konusunda temkinli davranıyor.

Normal şartlarda her gün yaklaşık 100 kargo gemisinin geçtiği boğazdan son günlerde sadece çok sınırlı sayıda geminin geçebildiği bildirildi. Geçtiğimiz cuma günü yedi, hafta sonunda ise yalnızca dört geminin boğazı aşabildiği raporlandı. Bu trafik, enerji piyasalarının ihtiyaç duyduğu hareketliliğin oldukça gerisinde kalıyor.

Uzmanların yaptığı değerlendirmeye göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol dünya arzının beşte birini oluşturuyor. Söz konusu geçişlerin sekteye uğraması sadece petrol fiyatlarını değil, sıvılaştırılmış doğalgaz ve gübre gibi ürünlerin de tedarikini aksatıyor. Çatışmaların yeniden şiddetlenmesiyle birlikte petrol fiyatlarında artış gözlendi.

Hafta sonu gerçekleşen yeni saldırılar ve barış müzakerelerinin tıkanması, sektör çevrelerinde endişeyi daha da artırdı. Son olarak Basra Körfezi’nde bir kargo gemisinin kaynağı belirlenemeyen bir mühimmatla vurulması, tehdit seviyesinin hâlâ yüksek olduğunu gösterdi. Bölgedeki olaylar nedeniyle bugüne kadar 39 gemi saldırıya uğradı ve 11 denizci hayatını kaybetti.

Sektör profesyonelleri, deniz taşımacılığının olağan seyrine dönebilmesi için birkaç başarılı geçişten ziyade uzun vadeli bir güvenlik ortamının ve uluslararası mutabakatın şart olduğunu dile getiriyor. Geçtiğimiz ay hayata geçirilen askeri eşlik uygulamasının ömrü kısa oldu; ABD Merkez Komutanlığı ise şu anda yalnızca iletişim desteği sağladıklarını açıkladı.

Boğazın kapalı olmasından dolayı Körfez ülkelerine gıda ve temel ihtiyaç malzemesi taşıyan konteyner gemilerinin bazıları bölgede mahsur kalmış durumda. Bu durum, uluslararası konteyner taşımacılığı şirketlerinin filolarını önemli oranda etkiledi. Limanlarda bekleyen gemilerin çıkamaması sonucu meydana gelen küresel tıkanıklık, navlun fiyatlarının da tüm dünyada rekor seviyelere ulaşmasına sebep oldu.

Yunanistan merkezli büyük tanker operatörleri, navlun gelirlerinde bir önceki yıla kıyasla ilk çeyrekte yüzde 200’ü aşan artışlar yaşandığını bildirdi. Ancak sektör temsilcileri, Hürmüz Boğazı açıklasa bile süreç boyunca biriken sorunların hemen çözülemeyeceğini, aylarca bölgede kalan mürettebatın değişimi ve petrol sahalarının yeniden faaliyete geçirilmesinin zaman alacağını belirtiyor. Küresel piyasalarda oluşan güvensizlik ise geceden sabaha telafi edilemeyecek kadar derin olarak yorumlanıyor.

Haber Kaynağı : 12punto