Hürmüz krizinde gözler Pekin'de: Çin'den ABD ve İsrail'e kınama, İran'a 'sınırlı' destek

Ortadoğu’da 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırıları kısa sürede İran’ın güvenlik altyapısını hedef alan geniş çaplı bir harekata dönüştü. İran’ın üst düzey askeri ve siyasi isimlerine yönelik suikastlar, füze tesislerinin ve İran Devrim Muhafızları’na ait üslerin vurulmasıyla birlikte çatışmaların boyutu büyüdü.

Süreç, kontrollü gerilimden devletlerarası açık savaşa evrilen bir tablo ortaya çıkardı.

İRAN’DAN BÖLGE ÜLKELERİNE MİSİLLEME

İran, topraklarına yönelik saldırılara başta İsrail olmak üzere Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn’e yönelik füze ve İHA saldırılarıyla karşılık verdi.

Bu ülkelerde bulunan büyük enerji tesisleri ile Amerikan askeri varlığı da saldırılardan etkilendi. Bölgedeki askeri ve enerji altyapısına yönelik hamleler, çatışmanın coğrafi kapsamını genişletti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI ENERJİ PİYASALARINI SARSTI

Çatışmaların askeri boyutunun yanı sıra ekonomik etkileri de hızla hissedildi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalar yaşandı.

Brent petrol fiyatları yükselirken, sigorta maliyetleri ve nakliye risk primleri arttı. Uzmanlar, çatışmanın uzaması halinde enerji arz zincirlerinde kırılmalar yaşanabileceği uyarısında bulundu.

İRAN’IN EN BÜYÜK PETROL MÜŞTERİSİ ÇİN

Yaşanan gelişmeler, İran’ın küresel enerji piyasasındaki konumunu yeniden gündeme taşıdı. İran petrolünün en büyük alıcısı olan Çin’in tutumu dikkatle izlenmeye başlandı.

Çin, petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 70’ini ithalat yoluyla karşılıyor. Bu ithalatın yaklaşık yarısı Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanıyor. İran’ın yanı sıra Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt de Çin’in başlıca enerji tedarikçileri arasında bulunuyor.

Bu nedenle Pekin yönetimi, bölgedeki gerilimi yakından takip ediyor.

PEKİN’DEN SERT KINAMA VE ATEŞKES ÇAĞRISI

Çin yönetimi, ABD ve İsrail’in eylemlerini sert sözlerle kınadı. Pekin, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerin rayında ilerlediğini savunarak saldırıların diplomatik süreci sekteye uğrattığını ifade etti.

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, pazartesi günü Umman, İran ve Fransa dışişleri bakanlarıyla temaslarda bulundu.

Wang Yi’nin değerlendirmesine göre ABD ve İsrail, diplomasi sürecini bilinçli şekilde sabote ederek bölgeyi “geri döndürülemez bir duruma” sürükledi. Çin, ateşkes çağrısını yineleyerek tarafları müzakere masasına dönmeye davet etti.

İRAN’A DESTEĞİN SINIRLARI

Çin, ekonomik açıdan İran’a destek veren başlıca büyük ekonomilerden biri olarak öne çıkıyor. Pekin yönetimi İran’ı “dost” olarak tanımlıyor ve İran’ın topraklarını ve çıkarlarını savunma hakkını desteklediğini açıkça ifade ediyor.

Ancak Wang Yi, İran’ın olası askeri misillemelerine destek verdiğini belirtmedi. Bu yöndeki sorulara Çin Dışişleri Bakanlığı, İran’a silah sağlandığı ya da askeri yardım yapıldığı yönündeki iddiaları reddederek yanıt verdi.

Haber Kaynağı : 12punto