Ak-lama gücünden Ak-lanma ihtiyacına

Son dönemde haklarında yolsuzluk iddiaları ve soruşturmalar bulunan bazı siyasi isimlerin iktidar partisine geçerek "aklandığını" biliyoruz.

Bu siyasi "ak-lama" süreçleri bütün hızıyla devam ederken devletin denetimi ve güvencesi altında olan fonlar patlak verdi. Hem de öyle bir patlak ki büyüklüğü ülke sınırlarını aştı. Olay sonrası yaklaşık 40 gün susulan, ardından "örgütlü yapı" teşhisi konulan vurgunun kadroları bu sefer "ak-lanma" derdine düştü.

Çünkü tablo, oluşturulan ağın ne denli tek sesli olduğunu gözler önüne serdi. Denge, denetim ve güvence  makamlarının tamamının başında "Ak" kadroların oturduğu; manipülasyon yaparak hisseleri şişirenlerin, yönlendirmelerde bulunanların ve çöküş öncesi haksız kazanç sağlayanları haberdar edenlerin de aynı kadrolar olduğu ortaya çıktı. Özetle; süreci yönetenler, büyük kazanç elde edenler, hatta yaşananlardan şikâyetçi görünenler aynı kadrolardı...

Sormamız gereken temel soru şudur: Böyle organize bir kuşatma altındaki yapı, kendi ürettiği bu enkazdan arınabilecek mi? Daha açık bir ifadeyle; başkalarını ak-lama kudretine ve kibrine sahip erk, bu enkazdan kendini ak-layabilecek mi?

Aslında ne "ak-lama" ne de "ak-lanma" süreçlerinin gerçek mağduru halktan başkası değildir. Çünkü bu bedel, içeride ve dışarıda ülkenin siyasi, hukuki ve ekonomik olarak belini bükmüş, itibarını yerle bir etmiştir.

Bu tespitten sonra,  Cumhuriyetimizin ilk yıllarında yaşanan etik dışı bir olaya büyük önderimiz Atatürk’ün müdahalesine bakalım ve bu olay ile günümüzde yaşananları karşılaştıralım.

Olay; Kılıç Ali’nin eniştesi, Maraş Milletvekili Mithat Alan’ın yabancı şirketler adına komisyonculuk yaptığı gerçeğinin İsmet İnönü tarafından Atatürk’e iletilmesi ile başlar. Atatürk, İnönü’ye: 

"Bu işin içinde Kılıç Ali’nin parmağı olabilir mi?" diye sorar.

"Sanmıyorum Paşam, belki kullanılıyor olabilir!"

O akşam Millî Savunma Bakanı Abdülhalik Renda, Kılıç Ali, Falih Rıfkı Atay ve diğerleri Çankaya Köşkü’ne davet edilir....

Sofrada Atatürk birden Kılıç Ali’ye:

"Enişten nasıl?" diye sorar.

"Sayenizde iyidir Paşam" yanıtını alınca Atatürk sinirlenir: "Neden benim sayemde iyi olacaktır, kendi sayesinde iyidir!" Sonra, "Hadi, Mithat Bey’in evine baskın yapıyoruz" der ve  ayağa kalkar, birlikte Mithat Alan’ın evine gidilir...

Orada Atatürk, konuyu milletvekillerinin iş takibine getirir ve Mithat Alan’a: 

"Sizin işler nasıl gidiyor?" diye sorar.

"Milletvekili olunca elimdeki işleri dağıttım Paşam, şimdi ticaretle uğraşıyorum."

"Yaa öyle mi? Demek yanlış biliyorum, senin bazı temsilcilikler yaptığını söylemişlerdi."

"Bir iki silah fabrikası temsilciliği, mümesilliği var Paşam."

"Hangileri onlar?"

"Biri Çekoslovakya’nın, diğeri Fransa’nın..."

"Bu işlerden ne kadar kazanıyorsun, yüzde beş, yüzde on?"

"Paşam, yüzde yarım, yüzde bir, bazen yüzde iki..."

"Peki, siz bu komisyona karşılık ne yaparsınız?"

"Fabrikaların Türkiye’deki işlerini gözetirim. İhaleler olursa haber veririm, fabrikalar adına teklif veririm."

"Anlaşıldı. Türkiye’de fabrikaların işini kovalarsınız."

Atatürk sonra Kılıç Ali’ye döner:

"Yani Kılıç Paşa, kazanacak ne işler var görüyor musun? Sen bunlardan bana hiç bahsetmezsin."

Kılıç Ali çok üzgündür: 

"Paşam, beni bilirsiniz; bu işlerden anlamam, yapanlardan da pek hoşlanmam. İşte yüzü burada, kaç kez söyledim bu işlerle uğraşma diye. Milletvekili milletvekilidir, o kadar."

"Bak bunu iyi söyledin Kılıç; milletvekili milletin vekilidir, milletin derdiyle uğraşacak."

Sonra tekrar Mithat Alan’a döner ve sorar: "Siz eskiden beri bu fabrikaların temsilcisi miydiniz Mithat Bey?"

"Çekoslovakya temsilciliği iki yıldır, Fransız silah fabrikası temsilciliği dört aydır Paşam."

Atatürk, Savunma Bakan Renda’ya sorar:

"Ordu silah alımı ihale ilanını kaç ay önce vermiştin Sayın Bakan?"

"Dört ay önce efendim..."

Bu yanıt üzerine Atatürk: "Haydi arkadaşlar, kalkıyoruz!" der ve kalkarlar...

Ertesi gün Kılıç Ali eniştesiyle konuşur,  istifası istenir. Mithat Alan istifa dilekçesiyle Çankaya Köşkü’ne gelir, ancak Atatürk onu makamına kabul etmez. Alan, dilekçesini yavere bırakarak ayrılır...

Atatürk sadece milletvekilini istifa ettirmekle kalmaz, Çekoslovak ve Fransız şirketlerini de kamu ihalelerinden men eder.

Bu olay kamu etiğinin ve siyasi ahlakın oluşturulması bakımından ibretlik bir örnektir. Siyasetin bir "kamu hizmeti" olduğu, en ufak bir şahibenin o makamda kalmayı olanaksız kıldığı günlerden hesap vermezliğin sıradanlaştığı derin bir çöküşün yaşandığı günümüze... 

"Eski Türkiye" ile "Yeni Türkiye" arasındaki uçurum,  bugün ülkemizin kurucusunu anmanın ötesine geçmemiz gerektiğini; onun kurduğu Cumhuriyetin temel ilkelerini yeniden ve inatla ayağa kaldırmak, ahlak ve liyakatı yeniden oluşturmak zorunda olduğumuzu,onu anlamak ve anlatmak  zorunda olduğumuzu bize göstermektedir. Çünkü kaybolan itibarı, bozulan adaleti yenien oluşturmanın yolu, o sarsılmaz vicdanla, namusla ve iradeyle mümkün olabilecektir.

Ölümünün 88. yılında saygıyla, özlemle, minnetle....