Adları farklı, soyadları aynı: Fon kardeşliği

Bir dine bağlı olduğunuzu ileri sürdüğünüz hâlde adınız para, iktidar, güç, servet putları ile anılıyorsa kıbleniz mabetler değil, fonlar, akçeli işler, kravatlı ya da cübbeli modern suç örgütleridir. Yöneldiğiniz yer yaşadığınız dini, yaşadığınız din de sahip olduğunuz ahlakı tayin eder. Hâl böyle olunca bağlı olduğunuz din adına bir ahlak göremeyiz biz. Daha doğrusu, bu ahlakın ne olduğunu da bilmeyiz. 

Bu noktada kişinin kendini hangi din ile tanımladığının önemi yoktur, çünkü ortada onu diğerlerinden ayrı kılan, ilkeleri, değerleri ve yaşama karşı tutumu ile ayrıştıran ahlaki bir omurgası yoktur. Böylesi bir zeminde Hristiyanlar, Yahudiler, Müslümanlar, Mormonlar ve diğerleri, hepsi aynılaşmıştır. İsimleri farklıdır ama yaşantıları aynıdır. Dahası, soyadı kardeşliği vardır aralarında. 

Adları aynı değildir elbette ama yöneldikleri kıblede soyadları aynılaşmıştır. O kıblenin ne olduğunu söyledik. 

Artık gök kubbede iman, inanç, dua değil; aylar içinde onları servete boğan, muktedirler arasına davet eden, yalıları, köşkleri onlar için hazırlayan finans şirketleri, borsa simsarları çağırıyordur. Dilleri söylemese de artık tek kutsal paradır, din ise gelenek kontenjanından yalnızca sözcüklerde kendine yer bulabilen nostaljik bir söyleme dönüşmüştür.

Sözünü ettiğimiz bu yapı tarihten bugüne farklı isimler altında kendini var etti. Kimi zaman kilisede bir papaz, kimi zaman kanlı fetvalara imza atan bir din adamı, savaş öncesinde askerleri kışkırtan bir mollaydı o. Kitleler karşısında okuduğu kutsal kitap olsa da, gerçekte gündemi onun olacak hanlar, hamamlar, topraklar, ulufeden ona düşecek paylardı. 

İşte bu zihniyet aynı zamanda geleneğini de yarattı. Bu gelenek şunu söylüyordu onlara: Muktedirlerin düzenine söz söylemez, egemenlerin kararlarını sorgulamazsanız, dini metinlerde yazan adalet, hak, hukuk, paylaşım gibi değerler orada öylece kalabilir. Din hakça yaşamı, adil bölüşümü, eşitliği savunsa da siz kral kadar zengin olabilir, derebeyi gibi bir yaşam sürdürebilirsiniz.

İyi ama bu küp nasıl dolacak? 

İşte küpü doldurmak da onlara kalıyor artık. Bir defa ortak, eşitlikçi, adil yaşam sınırları ihlal edildikten sonra gerisi kolay. Mesele zaten o sınırların korunması, sözünü ettiğimiz bilincin o sınırı muhafaza etmesidir. Burası aşıldıktan sonra fahiş kârlar üzerine kurulu şirketler, siyaset esnaflığı, modern köle pazarlarının efendiliği gibi türlü suç şebekeleri kurulabilir.

Türkiye gerçekliğinde tanıklık ettiğimiz fon düzeni de bu şebekenin bir örneği olarak karşımıza çıktı. Zira bu fon düzeninde ekranlara yansıyan, haberlere konu olan isimlerin çoğu tanıdıktı. Bir biçimde “din iktidarı” kontenjanında kendine yer bulmuş, mevki makam edinmiş, buradan güçlü bağlar kurmuş kimselerdi. 

İşte bu kimseler kısa sürede kendilerini zenginler listesine dâhil edecek fonlar kurdular. Sonra bu fonları kardeşlik sarmalıyla büyüttüler, bilançolar büyüdü, rakamlar devleşti; hâliyle sarmala güzide halkımız da kitleler hâlinde akın etti. Aslında olmayan şirketler, yok hükmündeki fonlar, zincirleme para dalgası ile birden binlere, milyonlardan milyarlara yükseldi. Adları farklı, soyadları aynı olanların kurduğu düzen geride ne kutsal bıraktı ne de haram. Geldiğimiz yerde kaybedilen yalnızca paralar değildi.

Bu zihniyet aynı zamanda kutsalı öldürdü.

Güveni, inancı, maneviyatı altüst etti. Kırdı, örseledi, yaraladı.

İnsanın kutsal üzerinden kurmaya çalıştığı ahlaki köprüleri yerle yeksan etti.

Zehirlediği yalnızca karşı mahalle olmadı. Dünden bugüne din adına bütün insani, ahlaki değerleri çiğnediği için kitlelerin çoğu da bu zehirden kendine düşen payı aldı.

Din deyince konuşulan artık iyi insan olmak, kimsenin hakkına girmemek, rüşvet almamak, kamu malına gözü gibi bakmak, ötekine şefkatle yaklaşmak değil, yalnızca ritüeller oldu.

Kutsalın can verme sebebi bunlardı işte. 

Cinayet orta yerde duruyor, failler kaldırılmasını istemiyorlardı. Gömüldüğü anda bir düzen son bulacak, manevi sömürü düzeni miadını dolduracaktı. 

Tarih tanık buna, şahitlik ettiğimiz bugün de.