Konstantinopolis'in fethi

Konstantinopolis... Roma İmparatoru Konstantin'in Şehri. 29 Mayıs 1453'te Osmanlı Padişahı II. Mehmet (Mehemmed-i Sani) tarafından ele geçirildi. Osmanlı Padişahı, Doğu'nun yüzlerce yıllık özlemini yerine getirmişti. İstanbul ele geçirilmiş, Doğu Roma İmparatorluğu yıkılmıştı. Böylece, Rum'un Kayzeri artık II. Mehmet olmuştu. 

Osmanlı Hanedanı Roma İmparatorluğunun mirasını onurla ve hevesle üstlenmişti. Bizzat II. Mehmet ''Diyar-ı Rum Kayzeri'' unvanını kullanmıştı. 

Konstantinopolis'in Arapçalaştırılmış halini kullandı Osmanlı: Konstantiniyye. Esasında şehrin bu adı, 337'den beri kullanılıyordu. Yüzlerce yıllık şehir sürekli dönüşüme uğramış, surların etrafına da genişlemiş, gelişkin mimariyle süslenmiş şehir, son dokunuşları yapan Konstantin'in adını almıştı. Aynı Konstantin, Doğu Roma'yı Hıristiyan kılan imparatordu. Konstantin şehre, başka bir adı layık görmüştü: Nova Roma (Yeni Roma). Dolayısıyla, Konstantin'in gerçek mirası, Romalılaştırılmış bir şehirdir. 

Özellikle İslam dünyasında kötü bir adla anılan Bizans adı İstanbul için daha eski bir addı. Köken olarak Trakyalılara ait bir ad olan 'Bizans, 'Byzas'', ''Byzantion'' gibi sözcüklerle ilişkiliydi. Ne Yunanca ne Latince. Kadıköy'ün tam karşısını adlandırmakta kullanılıyordu bu adlar. 

Tüm bu bilgilere karşın, muhafazakar kesimlerde kimi zaman ''İslambol'' şeklindeki uydurma adla İstanbul arasında bağ kurulmuş ve kimi zaman İstanbul'u gavur bulup Konstantiniyye adına sarılınmış veya hepsinden vaz geçip Dersaadet adına tutunulmuştur. Oysa, Dersaadet adı daha ziyade İstanbul merkezini, özel olarak da Osmanlı Tahtını ve resmi makamlarını ifade etmekte kulllanılagelmiştir. 

Batılıların Konstantinopolis adında diretmelerine karşı, bağımsızlığımızın bir ifadesi olarak İstanbul adında direttik. Batılıların bu diretmesinin, meselenin İstanbul tarihiyle olmadığı, Roma tarihine sahip çıkmak yerine Hıristiyanlığa sarılma ve İslam'a karşı tepki göstermekle ilgili olduğu açıkça anlaşılıyor. Zira pekala, Bizans adında veya İstanbul adında veya Yeni Roma adında diretebilirlerdi. Bunun yerine, yüzlerce yıllık tarihi bir kenara atıp Bizans'ı Hıristiyanlığa dönüştüren İmparatorun adında direttiler. 

Oysa, The Four Lads adlı grup İstanbul'un fethinin 500. yılı nedeniyle ne güzel anlatmış: 

''So, take me back to Constantinople 

No, you can't go back to Constantinople 

Been a long time gone, Constantinople 

Why did Constantinople get the works? 

That's nobody's business but the Turks''

(Hadi beni Konstantinopolis'e götür yeniden

Olmaz, Konstantinopolis'e dönemeyiz

Konstantinopolis'in mazide kaldı

Konstantinopolis niye değişti?

O Türklerin Bileceği İş 

Kimsenin Haddine Değil)

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla, öteden beri halkın ''İstanbul'' dediği şehir bu adı resmen yeniden kazandı. İşin ilginci, bu ad şehrin gerçek anlamda Yunanca olan tek adıdır. Tam çevirisi, ''Şehre Doğru'' veya ''Şehirde'' (Eis ten polin) olan bu ad, Türkçe'de ''İstabul'' şeklinde söylenegelmiştir. Sur içi İstanbul'u kast etmekte kullanılan bu ad nedeniyle işte bugün ''İstanbul'' diyoruz.

Latin (Roma) harflerine geçtik ama Latin (Roma) adını terk edip sarayın veya imparatorların kullandığı adı değil ağırlıklı olarak Yunan olan halkın kullandığı adı benimsedik. Roma İmparatorluğu gerçekten yıkıldı. Türkiye'nin bağımsızlığının sağlanmasıyla ve Cumhuriyetin kurulmasıya İstanbul, yeniden milletin/halkın oldu. 28 Mart 1930'da ''Constantinople'' adı terk edildi ve şehre resmen ''İstanbul'' denmeye başladı. 

Artık ne Yeni Roma var ne Konstantinopolis... İmparatorun tahtının yerinde yeller esiyor. II. Mehmet'in fethedip Mustafa Kemal Atatürk'ün düşman işgalinden kurtardığı şehir, kendi halkının ona verdiği adla yaşıyor. 

İstanbul'un Fethi kutlu olsun!