Kadınların sessizce katlandığı bir sorun: İdrar kaçırma

Kadınların yıllarca yaşadığı, ancak neredeyse hiç konuşulmayan bazı sağlık sorunları var. Bazen utanıldığı, bazen önemsenmediği, bazen de kadın olmanın doğal bir sonucu olarak görüldüğü için…

İdrar kaçırma da bunlardan biri.

Bir kadın yıllarca öksürürken, gülerken veya spor yaparken idrar kaçırabilir. Tuvalete yetişememe korkusuyla dışarı çıkmaktan çekinebilir. Sürekli ped kullanabilir, yolculuklarını planlarken önce tuvaletleri düşünebilir. Ancak bütün bunlara rağmen bir hekime başvurmayabilir.

Çünkü çoğu zaman kendisine söylenen, hatta zamanla kendisinin de inandığı bir cümle vardır:

“Bu yaşta böyle şeylerin yaşanması normal.”

Oysa bir sağlık sorununun sık görülmesi, onun normal olduğu anlamına gelmez.

Muayenehanemde bununla sıkça karşılaşıyorum. Kadınlar bazen başka bir şikâyetle geliyor ve ben özellikle sormadıkça idrar kaçırdıklarını söylemiyorlar. “İdrar kaçırıyor musunuz?” diye sorduğumda ise yıllardır bu sorunu yaşadıklarını öğreniyorum. Kimi gülerken, kimi öksürürken, kimi de tuvalete yetişemediğinde idrar kaçırdığını anlatıyor.

Gerekli değerlendirmeleri yapıp uygun hastalarda ilaç tedavisiyle, bazılarında ise cerrahi yöntemlerle bu sorunu tedavi ettiğimizde duyduğum cümle çoğu zaman aynı oluyor:

“Bunun tedavi edilebilecek bir sorun olduğunu bilmiyorduk.”

İşte asıl üzerinde durmamız gereken nokta bu. Kadınlar yalnızca şikâyetlerini saklamakla kalmıyor, bazen çözümün mümkün olduğunu dahi bilmiyor.

Çünkü bir konu konuşulamazsa, çözüm de bulunamaz.

İdrar Kaçırmanın Birçok Nedeni Olabilir

İdrar kaçırma her kadında aynı şekilde ortaya çıkmaz.

Öksürürken, hapşırırken, gülerken veya ağırlık kaldırırken idrar kaçırmaya stres tipi idrar kaçırma diyoruz. Bazı kadınlarda ise aniden gelen idrar yapma isteği o kadar güçlü oluyor ki tuvalete yetişmek mümkün olmuyor.

Gebelikler, doğumlar, pelvik taban kaslarının zayıflaması, fazla kilo, kronik öksürük ve uzun yıllar artmış karın içi basıncı bu sorunlara zemin hazırlayabilir. Nörolojik hastalıklar ve bazı ilaçlar da idrar kontrolünü etkileyebilir.

Özellikle perimenopoz ve menopoz dönemindeki hormonal değişiklikleri de unutmamak gerekir.

Östrojen azalması yalnızca vajinal kuruluğa neden olmaz. Vajina, üretra ve alt idrar yollarındaki dokuları da etkileyebilir. Bu dönemde kuruluk, yanma, sıkışma hissi ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları görülebilir.

Ancak her idrar kaçırma şikâyeti menopozdan kaynaklanmaz. Doğru tedavi için öncelikle nedenin belirlenmesi gerekir.

İdrar Kaçırmanın Tedavisi Var

Bugün idrar kaçırma tedavisinde birçok etkili seçeneğimiz bulunuyor.

Pelvik taban kas egzersizleri, mesane eğitimi, yaşam tarzı düzenlemeleri, uygun hastalarda ilaç tedavileri ve menopozla ilişkili bazı ürogenital yakınmalarda lokal vajinal östrojen tedavisi uygulanabiliyor.

Özellikle stres tipi idrar kaçırmanın uygun seçilmiş olgularında, yaklaşık yarım saat süren cerrahi girişimlerle başarılı sonuçlar elde edebiliyoruz. Bazı ameliyatlar vajinal yoldan gerçekleştiriliyor ve karın bölgesinde dışarıdan görünen bir ameliyat izi bile olmuyor.

Elbette her kadının ameliyata ihtiyacı yok. Tedavi, şikâyetin nedenine ve kadının ihtiyaçlarına göre belirleniyor.

Kadınlar Şikâyetleriyle Yaşamaya Mecbur Değil

Kadınların ürogenital sağlık sorunları daha fazla konuşulmalı. İdrar kaçırma, vajinal kuruluk, sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma veya cinsel ilişkide ağrı gibi şikâyetler utanılacak değil, değerlendirilmesi gereken sağlık sorunlarıdır.

Hiçbir kadın idrar kaçırdığı için kahkahasını bastırmak, spor yapmaktan vazgeçmek, sosyal hayatını kısıtlamak veya sürekli ped kullanmak zorunda değil.

Bir kadının şikâyeti varsa önemlidir. Dinlenmeli, nedeni araştırılmalı ve uygun tedavi seçenekleri sunulmalıdır.

Kadınlar sessizce katlanmak zorunda değil. İdrar kaçırmak kader değil.

Çünkü konuşulmayan sorunlar görünmez kalır. Konuşulan sorunlar ise çözüme kavuşabilir.

Prof. Dr. Çiğdem Yayla Abide

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Tüp Bebek Tedavisi