Sessiz kırık bir taş, kurnaz tanrı

TAŞ YERİNDE AĞIRDIR-172-. UNUTMAYALIM, UNUTTURMAYALIM

Yangından mal kaçırır gibi, sanki istifleyip, üst üste koyup götürmüşler Anadolu’dan Gaziantep taşlarını, Didim-Milet’in Pazar yerini, Bergama heykellerini, daha nicelerini.

19.yüzyıl sonunda Alman emperyalizminin arkeolog kılıklı memurları acımadan hırsızlıkla, şaibeli izinlerle koparmışlar onları yapıldıkları topraklardan.

Kendileri kayıt tutup, hapishaneye konulan mahkumlara verilen sayılar gibi numaralamışlar eserlerimizi.Kaydetmişler ama bu kayıtların bir örneğini Türk makamlara asla vermemişler.

Bergama’dan götürülen heykel parçalarından biri, nasıl zedelendiği belli olmayan mermer bir kırık erkek başı. Yüzünün sağ yanının bir kısmı yok. Mevcut tek gözü iri. Saçları kıvırcık kıvırcık.

Boyutları: 12,3 x 12,5 x 6,4 cm.

Bu baş, eski Helen inancında baş tanrı olan ve adına Bergama’da muhteşem bir sunak yapılan Zeus’un oğlu Hermes’e ait.

Mitolojide Hermes tanrıların habercisidir. Akıllı ve kurnazdır. Bu nedenle Hermes aynı zamanda hırsızların, kumarbazların ve tüccarların da koruyucusu olarak bilinir.

Kanatlı sandaletleriyle iz bırakmadan dolaşan Hermes, yalnızca tanrıların arasında iletişimi sağlamaz, aynı zamanda gölgelerin içinden yürüyenlerin, karanlık işler çevirenlerin de hamisidir.

Daha doğduğu gün, Zeus’tan baba bir kardeşi, ağabeyiışığın tanrısı Apollon’un sığır sürüsünü çalması boşuna değildir; bu hikâye, onun doğasına kazınmış bir hakikatin ilanıdır: Hermes, sınırı kaçak aşanların, kilidi çözenin, görünmeden alanın tanrısıdır. 

Hırsızlık onun için yalnızca bir suç değil, zekayı kötü amaçla kullanmanın, el çabukluğunun sınavıdır.

Yakalanmadan almak, iz bırakmadan kaybolmak, gerçeği eğip bükerek kendine alan açmak… Hermes’in dünyasında bunlar birer ustalık işidir.

Bu yüzden Hermes, genel ahlakın dışında kalanların, yasayı kendi lehine esnetenlerin, görünmez yollar açanların da koruyucusudur. 

Taşıdığıünlü asa yalnızca barışı değil, aynı zamanda kandırmanın inceliğini de taşır; çünkü Hermes bilir ki güç, kaba kuvvetin yanındakurnazlığın kıvraklığındadır. 

Belki de bu yüzden, Bergama’dan koparılan bu kırık mermer baş yalnızca bir heykel parçası değil; onu yerinden edenlerin zihniyetini de simgeler. 

Çünkü her büyük yağmanın ardında, kendini haklı gören bir kurnazlık, bir “Hermes aklı” saklıdır.

Berlin Müze/Hapishanesinde Ident.Nr. AvP VII 29 kayıt no’suyla tutuklu bulunan bu kırık Hermes başı, bu müze hapishaneye konulma nedeniyle pek uyuşur.

Bataklık içindeki bir adada, çökmekte olan bir Müze/Hapishanede bulunan bu Hermes başı, yurduna dönme hasreti içinde, Bergama’nın Zeus Sunağını ve tarihi eserlerini kaçıran, çalan Carl Humann ve çetesini ve onun ardılları hırsızları mı işaret ediyor acaba?

Alman emperyalizminin maşası soyguncu Carl Humann’ın kaçırdıklarına yol veren Osmanlı Müzeler Müdürü, ressam Osman Hamdi Beyin marifetlerinimi fısıldıyor?

Padişah II.Abdülhamit’in sessiz kabullenişini mi?

İnsanlık tarihinin en büyük, en kapsamlı tarihi eser soygununa Avrupa’nın ortasındaki Berlin’in ev sahipliği yapması ne kadar ibret verici!

Avrupa’nın en zengin kenti Berlin ile Bergama hırsızlarının adlarının yan yana bulunması ne kadar ironik!

ZEUS SUNAĞI VE BERGAMA ESERLERİ SOĞUK ve PUSLUBERLİN’E DEĞİL, GÜZEL BERGAMA’YA AİT. MUTLAKA GERİ GELMELİ, EVİNE DÖNMELİDİR

(Kaynak: http://www.smb-digital.de/eMuseum, Database-Antikensammlung. …  EncyclopaediaBritannica – “HermesGreekmythology” ….  PerseusDigital Library – antik metinler ve çeviriler)